Demencja a Alzheimer – czym się różnią i jakie są ich objawy?

Choroba Alzheimera jest jedną z najczęściej występujących postaci demencji (szacuje się, że stanowi od 50% do nawet 80% przypadków). W mózgu osoby zmagającej się z nią dochodzi do nieodwracalnych zmian i zniszczenia komórek nerwowych. Im tych komórek mniej, tym mniej neuroprzekaźników, w tym tych odpowiedzialnych za naszą pamięć.

Przyczyny rozwoju choroby Alzheimera wciąż nie są dobrze znane – według specjalistów jej wystąpieniu sprzyjają np. przebyte udary, nadciśnienie, cukrzyca, schorzenia żył, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, ale też otyłość i niska aktywność (zarówno fizyczna, jak i umysłowa). Lekarze zwracają uwagę, że choroba Alzheimera może mieć charakter dziedziczny.

Pierwsze objawy Alzheimera zwykle są dość subtelne, przez co łatwo je zlekceważyć czy przypisać np. przemęczeniu lub po prostu upływowi lat. Chory początkowo często jest rozkojarzony, zaczyna mieć problemy z pamięcią czy zmaga się ze zmiennymi nastrojami. Jeśli jednak symptomy są związane z chorobą Alzheimera, z czasem się pogłębiają i znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie. U chorego nasilają  się u problemy z koncentracją i pamięcią, a zwłaszcza z zapamiętywaniem nowych informacji – charakterystyczne jest to, że często nie pamięta, co robił zaledwie chwilę wcześniej, ale bez problemu przywołuje wydarzenia sprzed lat, nawet bardzo odległe. Wraz z postępem choroby coraz częściej zdarza się też zapominanie słów czy imion, a nawet wymyślanie nowych nazw dla jakichś przedmiotów i w efekcie układanie nielogicznych, niezrozumiałych zdań.

Z czasem u chorych dochodzi do tego, że przestają rozpoznawać twarze swoich bliskich albo mylą ich z innymi osobami. Może również wystąpić dezorientacja dot. pory roku albo miejsc, które wcześniej były doskonale znane.  Na to wszystko nakładają się zmienne nastroje, w tym często występujące rozdrażnienie, nerwowość, a nawet agresja.

Stwierdzenie Alzheimera czy demencji to proces, który ma wiele etapów. Zwykle zaczyna się od wizyty u lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie objawów (bazując nie tylko na wywiadzie z chorym, ale też na rozmowie z jego bliskimi) kieruje do neurologa lub psychiatry. Często sam chory i jego rodzina zauważają objawy, z którymi udają się bezpośrednio do lekarza specjalisty. Diagnoza opiera się na licznych testach oraz skoordynowanych wizytach u lekarzy różnych specjalizacji, które pozwalają ocenić sprawność umysłową i ustalić przyczynę problemów. Łączy się je z dodatkową diagnostyką – badaniami laboratoryjnymi i obrazowymi, które potwierdzają wstępną diagnozę.