Poznaj pierwsze objawy udaru cieplnego. jak reagować na przegrzanie organizmu i kiedy wezwać pogotowie
Czym jest udar cieplny?
Udar cieplny jest krytyczną reakcją organizmu na długotrwałe przegrzanie. Może wystąpić nie tylko podczas przebywania na słońcu, ale również w gorącym, nieprzewiewnym pomieszczeniu albo w czasie intensywnego wysiłku fizycznego wykonywanego w upalny dzień.
Jak wyjaśnia prof. Staszewski, określenia „udar słoneczny” i „udar cieplny” nie oznaczają tego samego. Udar słoneczny jest związany z bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, natomiast udar cieplny może rozwinąć się także bez ekspozycji na słońce, jeśli organizm nie jest w stanie skutecznie odprowadzać nadmiaru ciepła.
Ryzyko wzrasta szczególnie podczas długiego przebywania w temperaturze przekraczającej 35°C, przy odwodnieniu lub zwiększonym wysiłku. Temperatura wewnętrzna organizmu może wówczas przekroczyć 40-41°C.
Pierwsze objawy udaru cieplnego
Udar cieplny zazwyczaj poprzedzają sygnały świadczące o narastającym przegrzaniu. Należą do nich:
- silne pragnienie,
- narastające osłabienie i zmęczenie,
- bolesne skurcze mięśni,
- ból i zawroty głowy,
- nudności oraz wymioty,
- uczucie wyczerpania,
- zasłabnięcie.
Prof. Staszewski podkreśla, że jest to ostatni moment, aby przejść do chłodnego miejsca, odpocząć, rozpocząć schładzanie organizmu i uzupełnić płyny oraz elektrolity.
Jeżeli przegrzanie nadal postępuje, mogą pojawić się znacznie poważniejsze objawy neurologiczne: zaburzenia orientacji i świadomości, pobudzenie, niewyraźna mowa, drgawki, a nawet śpiączka. Skóra może stać się sucha i zaczerwieniona, a temperatura ciała przekroczyć 40°C. Taki stan stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Co zrobić przy pierwszych objawach przegrzania?
Szybka reakcja może zapobiec rozwojowi udaru cieplnego. Osobę z objawami przegrzania należy:
- przenieść do cienia lub chłodnego pomieszczenia,
- ułożyć w bezpiecznej pozycji i ograniczyć jej wysiłek,
- podawać chłodne płyny oraz elektrolity, o ile jest przytomna,
- zwilżać skórę chłodną, ale nie lodowatą wodą,
- poluzować lub zdjąć nadmiar odzieży.
Do schładzania nie powinno się używać bardzo zimnej lub lodowatej wody. Może ona wywołać dreszcze i skurcze mięśni, które dodatkowo zwiększają produkcję ciepła.
Kiedy należy wezwać pogotowie?
Udar cieplny nie jest stanem, który można przeczekać lub leczyć wyłącznie domowymi sposobami. Jeżeli wystąpią bardzo silny ból głowy, gwałtowne wymioty, zaburzenia orientacji, problemy z mową, drgawki, zasłabnięcie lub utrata przytomności, należy natychmiast zadzwonić pod numer 112.
Prof. Staszewski zaznacza, że pacjent z podejrzeniem udaru cieplnego wymaga pilnego leczenia szpitalnego, w tym kontrolowanego schładzania organizmu, dożylnego uzupełniania płynów i stałego nadzoru personelu medycznego. Późne rozpoznanie może doprowadzić do trwałych uszkodzeń narządów, a nawet śmierci.
Jak zapobiegać udarowi cieplnemu?
Podczas upałów warto ograniczyć intensywną aktywność fizyczną, unikać przebywania na zewnątrz w najgorętszych godzinach dnia, chronić głowę oraz wybierać zacienione i przewiewne miejsca.
Bardzo ważne jest regularne nawadnianie. W czasie wysokich temperatur zapotrzebowanie na płyny wzrasta, a sama woda może nie wystarczyć przy intensywnym poceniu. Konieczne może być także uzupełnianie elektrolitów, szczególnie sodu i potasu. Należy natomiast unikać alkoholu, który nasila odwodnienie i utrudnia organizmowi regulowanie temperatury.
Pełen artykuł można przeczytać w serwisie Medonet:
Objawy przepowiadające udar cieplny. Neurolog: ostatni dzwonek
Powyższy tekst stanowi jedynie skrót materiału opublikowanego w serwisie Medonet i nie zawiera całej treści artykułu.