Przyczyny zaburzeń pamięci
Zaburzenia pamięci mogą wstąpić na skutek różnych czynników, począwszy od fizjologicznych, poprzez zaburzenia neurologiczne, czy choroby psychiczne. Do najczęstszych przyczyn kłopotów z pamięcią należą:
- choroby neurodegeneracyjne (Alzheimer, choroba Parkinsona, otępienie, stwardnienie rozsiane),
- problemy psychiatryczne (depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, schizofrenia, zespoły urojeniowe),
- nowotworu OUN (ośrodkowego układu nerwowego),
- urazy mózgu, zwłaszcza tych obszarów, które odpowiadają za pamięć,
- przewlekły stres,
- uzależnienia od substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki),
- zespoły odstawienne (odstawienie alkoholu, leków, od których osoba jest uzależniona),
- długotrwałe zaburzenia snu,
- niedobór witaminy (B6,B12).
Wpływ depresji na pamięć
Depresja charakteryzuje się utratą radości z życia i zdolności odczuwania przyjemności. Nieleczone schorzenie utrudnia codzienne funkcjonowanie, prowadząc do stopniowego wyniszczania organizmu. Częstym objawem, który zgłaszają pacjenci z depresją, są zaburzenia pamięci krótkotrwałej, m.in.: zapominaniem o czynnościach wykonywanych przed chwilą, gubieniem rzeczy, czy pojawianiem się dziur w pamięci dotyczących minionych wydarzeń.
Różnicowanie zaburzeń funkcji poznawczych z depresją
Różnicowanie zaburzeń pamięci od depresji wymaga znajomości charakterystycznych objawów tych schorzeń. Kluczową rolę w procesie diagnostycznym odgrywa ocena neuropsychologiczna. U osób zmagających się z depresją po wdrożonym leczeniu obserwuje się poprawę zdolności poznawczych, a pamięć wraca do normy. Dodatkowo depresja nie powoduje zaburzeń struktury treści wypowiedzi, zachowane są również funkcje przestrzenno-wzrokowe. Pacjenci depresyjni skarżą się na kłopoty z pamięcią w większym stopniu, niż wskazują na to obiektywne dowody zebrane w badaniu neuropsychologicznym. Pacjenci w trakcie epizodów depresyjnych szybko się zniechęcają i rezygnują z wielu czynności, jednak z reguły informują otoczenie o swoich trudnościach, opisując problemy intelektualne, z którymi się obecnie mierzą. U osób cierpiących na otępienie obserwuje się postępujący charakter zaburzeń. Z czasem następują wyraźne zmiany w strukturze i treści wypowiedzi. Badania neuropsychologiczne wykrywają deficyty poznawcze. Pacjenci często doświadczają świadomej lub mniej świadomej konfabulacji (wspomnień rzekomych) – opowiadają o przeżyciach oraz przywołują wspomnienia, które w rzeczywistości nie miały miejsca. We wczesnym etapie choroby wkładają wiele wysiłku w wykonanie zadania, próbując ukrywać swoje trudności poznawcze.
