Co czuje osoba chora na Alzheimera?
Co odczuwa chory na Alzheimera?
Choroba Alzheimera zaczyna się bardzo powoli i podstępnie. Wczesne objawy mogą zostać niedostrzeżone przez samego chorego, a pewne zmiany są na ogół dostrzegalne w pierwszej kolejności przez najbliższą rodzinę. Szybkość postępowania choroby jest różna i uzależniona od wielu czynników, w tym wieku, ogólnego stanu zdrowia, sposobu odżywiania się i stylu życia. Szacuje się, że chorzy żyją średnio od 8 do 14 lat od momentu pojawienia się pierwszych objawów choroby.
Myśląc o chorobach otępiennych, w tym chorobie Alzheimera, większość osób wyobraża sobie jedynie seniora z zanikami pamięci. Warto jednak pamiętać, że procesy neurodegeneracyjne wpływają na cały organizm, doprowadzając do zaburzenia nie tylko funkcji kognitywnych, ale i wzroku, poruszania się, spożywania posiłków i wykonywania nawet najprostszych codziennych czynności. Co czuje osoba chora na Alzheimera?
Zawężenie widzenia
U chorych na Alzheimera może rozwinąć się tzw. widzenie maskowe. Oznacza to, że chory nie dostrzega tego, co znajduje się bezpośrednio przed nim. Wówczas istnieje duże prawdopodobieństwo zaburzenia łaknienia i pragnienia, ponieważ senior nie widzi posiłków, które stawia przed nim opiekun.
Wyniki badań naukowych wykazały ponadto, że u osób chorych na Alzheimera dochodzi do stopniowego zaniku naczyń krwionośnych budujących siatkówkę oka. Co ważne, jest to widoczne u pacjentów już na bardzo wczesnym etapie rozwoju choroby.
Utrudnienie chodzenia
Problemy z chodzeniem to częsta przypadłość ludzi w zaawansowanym wieku. U osób z chorobą Alzheimera często pojawia się tzw. objaw parkinsonowski. Na czym on polega? W wyniku postępującej utraty tkanki nerwowej pojawiają się drżenie kończyn i zaburzenia równowagi. Sylwetka chorego jest w sposób charakterystyczny pochylona do przodu.
Z czasem podopieczny zaczyna mieć problemy ze wstawaniem i siadaniem. Wraz z rozwojem choroby Alzheimera większość seniorów przechodzi na leżący tryb życia i wymaga stałej opieki.
Stres
U pacjentów z chorobą Alzheimera obserwuje się podwyższony poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu. A sam stres znacznie zwiększa ryzyko zaburzeń pamięci. Niestety sytuacje stresowe są wpisane w codzienność osoby chorej i jej opiekuna. Jest to związane z trudnościami, które pojawiają się wraz z rozwojem choroby i niepewnością jutra.
Sytuacje stresowe nie omijają również opiekuna chorego. Problemy z jedzeniem i piciem, zachowanie higieny osobistej, trudności w rozpoznawaniu potrzeb chorego, a nawet agresja z jego strony są powodem do dużego niepokoju. W związku z tym każdy opiekun powinien pamiętać o czasie wolnym i relaksie. Stan psychiczny opiekuna przekłada się bowiem bezpośrednio na jakość opieki.
Agresja
Szacuje się, że zachowania agresywne pojawiają się u ok. 40% chorych na chorobę Alzheimera. Znacznie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Jest to trudne dla opiekuna, a w szczególności takiego, który wcześniej nie doświadczył agresji ze strony swojego podopiecznego.
Za rozwój agresji u seniora odpowiadają mechanizmy neurodegeneracji struktur związanych z odczuwaniem emocji. W związku z tym nie jest to świadoma reakcja chorego, a konsekwencja choroby.
Czynnikami wyzwalającymi zachowania agresywne mogą być m.in.:
- zmiany w harmonogramie dnia, np. obiad zamiast spaceru, spóźniona pora kąpieli itd.,
- ponaglenie chorego w jedzeniu lub ubieraniu,
- zmuszanie chorego do wykonywania określonych czynności,
- stawianie chorego przed koniecznością wyboru,
- hałas,
- zbyt niska lub wysoka temperatura,
- popuszczenie moczu lub kału,
- zbyt długie przebywanie z innymi ludźmi,
- odczuwanie bólu i dyskomfortu.
Szerokie spektrum emocji, jakie odczuwa chory na Alzheimera, sprawia, że opiekun musi wykazać się dużą cierpliwością i wytrwałością. Warto przy tym pamiętać o tym, że zachowanie i emocje seniora nie są intencjonalne, tzn. nie zależą od jego woli. W większości są związane z procesami postępu choroby i zaniku komórek w określonych strukturach mózgowych. Dlatego też opiekun powinien mieć podstawową wiedzę na temat typowych objawów tej choroby otępiennej i tego, z czym może się spotkać na kolejnych etapach jej rozwoju.
