Zachowania, które najczęściej towarzyszą procesowi starzenia się
Objawy zwykle są łagodne i nie wpływają w dużym stopniu na codzienne funkcjonowanie.
Niewielkie problemy z pamięcią, np.:
- zapominanie imion i nazwisko nowo poznanych osób,
- zapominanie pojedynczych słów i wyrażeń – wrażenie, jakby miało się je „na końcu języka”, ale jednocześnie umiejętność podania synonimu lub wyrazu bliskoznacznego,
- trudności w przypomnieniu sobie szczegółów odbytej rozmowy.
Pomyłki lub trudność z szybkim przypomnieniem sobie dokładnej daty dziennej (ale świetne orientowanie się w tym, jaki mamy rok i miesiąc).
Gubienie się w zupełnie nowych miejscach, sporadyczne mylenie drogi czy nazw ulic.
Wolniejsze tempo wykonywania codziennych czynności lub trudność z robieniem kilku rzeczy równolegle.
Zapominanie, gdzie odłożyło się drobiazgi takie jak klucze, portfel, okulary itp.
Potrzeba większego skupienia się przy liczeniu i wykonywaniu działań matematycznych.
Dłuższe zastanawianie się przy podejmowaniu decyzji dot. codzienności, np. w co się ubrać.
Zapominanie o terminach, np. zapłacenia rachunków.
Problemy ze zrozumieniem instrukcji i zasad obsługi nowych sprzętów AGD i RTV, zwłaszcza tych naszpikowanych nowoczesnymi technologiami.
Zachowania, które mogą być objawem choroby otępiennej
Objawy nasilają się w czasie i coraz bardziej utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Problemy z pamięcią, np.:
- zapominanie imion bliskich osób,
- trudność w odnajdywaniu i stosowaniu właściwych słów, mylenie ze sobą nazw różnych przedmiotów,
- trudności w przypomnieniu sobie podstawowych faktów i informacji, jak np. adres zamieszkania,
- niepamiętanie, że dana rozmowa w ogóle się odbyła.
Zagubienie w czasie, trudność we wskazaniu nie tylko daty dziennej, ale i tego, który mamy miesiąc czy rok.
Dezorientacja przestrzenna, np.:
- gubienie się w znanych miejscach,
- trudność w trafieniu do domu będąc w doskonale znanym otoczeniu,
- niemożność przypomnienia sobie, w jaki sposób trafiło się w dane miejsce.
Problemy z wykonywaniem nawet pojedynczo codziennych czynności takich jak ubieranie się, przygotowywanie jedzenia, mycie się itp.
Odkładanie rzeczy w niewłaściwe miejsca, np. ubrań do lodówki, butów do szafki kuchennej itp.
Trudności w wykonywaniu prostych obliczeń jak np. policzeniu kwoty za zakupy czy wydanej reszty.
Problemy z samodzielnym ubieraniem się lub ubieranie się nieodpowiednio do pogody.
Trudność nie tylko z dotrzymywaniem terminów, ale też wykonywaniem samych czynności, np. z opłacaniem rachunków w ogóle.
Trudność w wykonywaniu stosunkowo prostych instrukcji jak np. przepis kulinarny, kłopoty z posługiwaniem się doskonale znanymi domowymi sprzętami (np. problem z włączeniem posiadanej od lat pralki czy odkurzacza) czy wykonywaniem czynności, które wcześniej robiło się praktycznie „na automacie” jak np. zmiana pościeli.
Inne zachowania charakterystyczne dla choroby otępiennej:
Zmienność nastroju, zmiany charakterologiczne i osobowościowe (np. ktoś wcześniej bardzo pogodny i energiczny zaczyna ciągle narzekać, staje się drażliwy czy apatyczny).
- Problemy z przypomnieniem sobie niedawnych wydarzeń, ale świetna pamięć w odniesieniu do przeszłości, np. względem zdarzeń z dzieciństwa.
- Działania, które nazwalibyśmy w innych okolicznościach niekulturalnymi, np. wyrażanie głośno obraźliwych opinii o zachowaniu czy wyglądzie innych osób, gdy te są w pobliżu.
- Wyrażanie emocji nieadekwatnych w danej sytuacji (np. przesadna wesołość w przygnębiających ogół okolicznościach).
- Zaburzenia dotyczące myślenia abstrakcyjnego.